Sử dụng nhạc trong quán cà phê phải trả phí bản quyền? Những quy định cần hiểu đúng

Việc mở nhạc tại quán cafe phục vụ kinh doanh được tính là sử dụng tác phẩm cho mục đích thương mại và phải trả phí bản quyền vốn không phải là quy định mới và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 mà quy định này đã được quy định tại Điều 26 và Điều 33 Luật Sở hữu trí tuệ và được quy định cụ thể tại Nghị định 17/2023/NĐ-CP.

Phí bản quyền âm nhạc là gì? Có giống với khi mua gói trả phí cho các nền tảng như Spotify/Youtube music/Apple Music không?

Việc sử dụng âm nhạc tại quán cafe là trường hợp thuộc khoản 1 Điều 26 Luật SHTT hiện hành. Theo đó, các cá nhân, tổ chức sử dụng bản ghi âm, ghi hình đã được công bố hợp pháp vào hoạt động kinh doanh, thương mại thì không phải xin phép nhưng phải trả tiền bản quyền cho chủ sở hữu quyền tác giả của các tác phẩm. Như vậy, không chỉ có quán cafe bật nhạc để phục vụ khách hàng mà bất kỳ hoạt động kinh doanh nào, ví dụ như sử dụng nhạc tại các khu vui chơi giải trí hay sảnh khách sạn tuy đều không phải xin phép nhưng phải trả khoản tiền bản quyền. 

Hiện nay, có rất nhiều chủ cơ sở kinh doanh có thắc mắc liên quan đến việc họ đã mua gói trả phí cho các nền tảng phát nhạc như Spotify, Youtube music, Apple Music rồi, vậy tại sao họ vẫn phải trả tiền bản quyền khi phát nhạc ở cơ sở kinh doanh của mình? Tuy nhiên, bản chất việc mua gói trả phí cho các nền tảng stream nhạc và việc trả phí bản quyền âm nhạc khi được phát tại các cơ sở kinh doanh là hai loại quyền độc lập nhau và có giá trị khác nhau là quyền tác giả và quyền liên quan.

Khi đăng ký thuê bao của các dịch vụ của nền tảng phát nhạc như trên là người dùng đang trả tiền cho bên cung cấp nền tảng nghe nhạc trực tuyến, giúp người dùng được truy cập kho nhạc theo điều kiện dịch vụ của nền tảng (quyền liên quan). Tuy nhiên, đó là quyền nghe cá nhân, trong điều khoản của các nền tảng phát nhạc đều nêu rõ chỉ được sử dụng cho mục đích cá nhân, phi thương mại.

Trong khi đó việc trả tiền bản quyền là việc chủ các cơ sở kinh doanh thương mại trả tiền bản quyền cho tác giả, nhạc sĩ, người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi (thông qua chủ sở hữu hoặc tổ chức đại diện) để có quyền mở nhạc phục vụ hoạt động khi doanh (quyền tác giả). Như vậy, một chủ quán mua tài khoản Spotify Premium hay YouTube Premium không đồng nghĩa với việc họ được cấp quyền sử dụng âm nhạc cho mục đích thương mại. Hay nói cách khác, khoản tiền mua nhạc và khoản tiền bản quyền không phải là “thu hai lần” cho cùng một quyền, mà là chi trả cho hai quyền khai thác khác nhau đối với cùng một tác phẩm âm nhạc. 

Tại sao mốc thời gian 1/7/2026 lại được nhắc tới?

Sở dĩ, mốc thời gian 1/7/2026 được nhắc tới bởi đây là ngày mức lương cơ sở mới sẽ có hiệu lực, trong khi tiền bản quyền được tính theo mức lương cơ sở nhân với hệ số điều chỉnh nên số tiền phải trả có thể thay đổi. Cụ thể, việc tính tiền bản quyền khi mở nhạc tại các cơ sở kinh doanh thương mại được quy định tại Nghị định 17/2023/NĐ-CP và một phần nội dung của phụ lục này đã được sửa đổi tại Nghị định 134/2026/NĐ-CP. 

Theo quy định, số tiền bản cần phải trả hằng năm được tính theo mức lương cơ sở x hệ số điều chỉnh. Từ ngày 01/07/2026, mức lương cơ sở sẽ tăng lên thành 2.530.000 đồng/tháng. Như vậy, giả sử bạn là một chủ quán cafe có diện tích kinh doanh là 50m² tại Hà Nội thì số tiền bản quyền bạn phải đóng hằng năm là: 2.530.000 x [0,35+0,04x35] = 4.427.500 đồng.

Trong thời gian tới quy định này sẽ được thi hành ra sao?

Vậy người chủ quán bar, cà phê, nhà hàng,... họ sẽ phải trả khoản phí bản quyền này cho ai? Nếu phải liên hệ hết các tác giả và những người có liên quan để trả phí bản quyền sẽ cực kỳ tốn kém. Tuy nhiên, có một phương thức khác mà chủ cơ sở kinh doanh cần biết để tiết kiệm thời gian, công sức mà vẫn đảm bảo được nghĩa vụ bản quyền đó là thông qua các tổ chức quản lý tập thể quyền. Hiện nay, nhiều chủ sở hữu đã ủy quyền cho các tổ chức này thay mặt họ thu tiền bản quyền của người sử dụng. Như Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) đại diện cho chủ thể quyền đối với tác phẩm âm nhạc, Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam (RIAV) là đại diện cũng như bảo vệ quyền liên quan của các nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình tại Việt Nam.

Tại sao lại phải thu phí bản quyền?

Quy định này vốn không chỉ nước ta mới có. Trên thực tế, có rất nhiều nước trên thế giới đã và đang có những quy định rất chặt chẽ về việc thu phí bản quyền khi mở nhạc tại các quán cafe cũng như các cơ sở kinh doanh loại hình khác như Mỹ, Anh, Hàn Quốc hay Thái Lan,...

Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của tác giả, chủ sở hữu quyền mà còn là điều kiện quan trọng để Việt Nam hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu. Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP và EVFTA đều đặt ra những tiêu chuẩn cao về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, việc Việt Nam bị Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đưa vào Danh sách giám sát quốc gia nước ngoài ưu tiên (Priority Foreign Country - PFC) trong Báo cáo đặc biệt 301 năm 2026 càng cho thấy yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện cơ chế bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng cơ chế thu phí bản quyền minh bạch và hiệu quả không chỉ giúp bảo đảm quyền lợi chính đáng của tác giả, nghệ sĩ và các chủ thể quyền mà còn thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về sở hữu trí tuệ. Đây cũng là yếu tố góp phần nâng cao uy tín quốc gia, củng cố niềm tin của nhà đầu tư, đồng thời thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, đưa tài sản trí tuệ và các sản phẩm sáng tạo trở thành nguồn lực kinh tế, đóng góp tích cực vào tăng trưởng GDP.

Nếu Bạn có nhu cầu về đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan hay có bất cứ thắc mắc gì đối với xác lập quyền sở hữu trí tuệ, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được tư vấn miễn phí và cung cấp Dịch vụ tốt nhất qua thông tin sau:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ VÀ TƯ VẤN DỊCH VỤ IP PRO

Địa chỉ:  Tòa A Hoàng Huy Goldenland, Khương Đình, Hà Nội

Hotline: 0987858890

Website: ippro.vn

Email: ipprohn@gmail.com