ĐĂNG KÝ NHÃN HIỆU QUỐC TẾ - MỘT KHOẢNG TRỐNG TRONG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT

Trong quá trình tư vấn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho doanh nghiệp Việt Nam, IP PRO  nhận thấy một thực tế khá phổ biến là nhiều doanh nghiệp vẫn chần chừ trong việc xác lập quyền đối với nhãn hiệu của mình. Thay vì tiến hành đăng ký bảo hộ ngay từ khi chuẩn bị đưa sản phẩm ra thị trường, không ít doanh nghiệp lựa chọn phương án “chờ phản hồi của thị trường” rồi mới cân nhắc đến thủ tục pháp lý.

Cách tiếp cận này nghe có vẻ hợp lý, nhưng trên thực tế lại tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Chính sự chậm trễ đó đã khiến không ít doanh nghiệp mất quyền đối với chính nhãn hiệu do mình xây dựng, đặc biệt tại thị trường nước ngoài. Đối với nhãn hiệu, yếu tố quyết định không nằm ở việc ai sử dụng trước, mà tại phần lớn các quốc gia, quyền đối với nhãn hiệu được xác lập theo nguyên tắc người nộp đơn trước (first-to-file).

Có những thời điểm mà nếu doanh nghiệp tiếp tục trì hoãn việc đăng ký, rủi ro mất nhãn hiệu gần như là điều không thể tránh khỏi.

Thứ nhất, khi doanh nghiệp chuẩn bị ký kết hợp đồng phân phối hoặc đại lý tại nước ngoài

Ở giai đoạn này, nhãn hiệu bắt đầu được sử dụng công khai tại một thị trường mới. Tuy nhiên, doanh nghiệp lại thường tập trung vào các điều khoản thương mại mà bỏ quên yếu tố pháp lý cốt lõi liên quan đến quyền sở hữu nhãn hiệu. Khi nhãn hiệu chưa được đăng ký tại quốc gia đó, việc cho phép đối tác sử dụng nhãn hiệu đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tự đặt mình vào thế bị động.

Trong không ít trường hợp, đối tác đã nhanh chóng đứng tên đăng ký nhãn hiệu và trở thành chủ sở hữu hợp pháp theo pháp luật nước sở tại. Khi tranh chấp phát sinh, doanh nghiệp Việt gần như không có lợi thế, dù là bên tạo ra và sử dụng nhãn hiệu từ đầu.

Ngoài ra, trong quá trình hợp tác, việc đối tác hoặc khách hàng nước ngoài đặt câu hỏi về tình trạng đăng ký nhãn hiệu tại quốc gia của họ cũng là một dấu hiệu cảnh báo quan trọng. Nhiều doanh nghiệp vẫn coi đây chỉ là yêu cầu mang tính thủ tục, trong khi thực tế, một khi vấn đề quyền nhãn hiệu đã được đặt ra, khả năng có người khác nhanh chóng nộp đơn đăng ký trước là hoàn toàn có thể xảy ra.

Thứ hai, khi doanh nghiệp bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới

Việc đưa sản phẩm lên các nền tảng như Amazon, Alibaba hay các sàn thương mại điện tử quốc tế khác khiến nhãn hiệu của doanh nghiệp đồng thời xuất hiện tại nhiều thị trường. Trong khi đó, các nền tảng này xử lý tranh chấp nhãn hiệu chủ yếu dựa trên việc các bên có thể chứng minh quyền hợp pháp đối với nhãn hiệu, và cách chứng minh hiệu quả nhất chính là Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.

Chỉ cần một bên thứ ba đăng ký nhãn hiệu trước tại quốc gia liên quan, doanh nghiệp có thể bị gỡ sản phẩm hoặc thậm chí bị khóa gian hàng mà không có nhiều cơ hội giải trình. Vì vậy, ở thời điểm này, việc đăng ký nhãn hiệu không còn mang tính phòng ngừa, mà trở thành biện pháp xử lý tình huống tránh tốn kém và giảm tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.

Thứ ba, khi doanh nghiệp bước vào giai đoạn gọi vốn, nhượng quyền hoặc chuyển giao thương hiệu

Trong giai đoạn gọi vốn hoặc mở rộng mô hình kinh doanh thông qua nhượng quyền, nhãn hiệu không chỉ là dấu hiệu nhận diện mà đã trở thành một tài sản pháp lý có thể định giá. Việc chưa đăng ký nhãn hiệu tại các thị trường mục tiêu thường bị coi là điểm trừ lớn trong quá trình định giá thương hiệu.

Khi quyền sở hữu nhãn hiệu chưa được xác lập rõ ràng, nhà đầu tư hoặc bên nhận nhượng quyền sẽ đánh giá rủi ro ở mức cao hơn. Hệ quả là thương vụ có thể bị kéo dài, phải điều chỉnh điều khoản hoặc thậm chí không thể tiếp tục. Trên thực tế, không ít doanh nghiệp chỉ nhận ra tầm quan trọng của việc đăng ký nhãn hiệu khi đã bước vào giai đoạn đàm phán cuối, buộc phải thực hiện thủ tục trong tình thế gấp gáp và kém tối ưu.

Thứ tư, khi doanh nghiệp phát hiện có bên khác sử dụng nhãn hiệu giống hoặc tương tự tại thị trường nước ngoài

Khi xảy ra tình huống này, nếu nhãn hiệu chưa được đăng ký bảo hộ, khả năng xử lý vi phạm của doanh nghiệp sẽ bị hạn chế đáng kể. Các biện pháp như yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm, phản đối đơn đăng ký hay đề nghị cơ quan có thẩm quyền can thiệp đều trở nên khó khăn khi doanh nghiệp thiếu căn cứ pháp lý vững chắc.

Trong lĩnh vực nhãn hiệu, đăng ký sớm luôn mang lại hiệu quả cao hơn rất nhiều so với việc xử lý tranh chấp sau khi quyền lợi đã bị xâm phạm.

Thứ năm, khi doanh nghiệp đã xác định rõ thị trường mục tiêu trong chiến lược mở rộng kinh doanh

Một thời điểm quan trọng khác nhưng thường bị bỏ qua là khi doanh nghiệp đã xác định rõ các thị trường sẽ thâm nhập trong trung và dài hạn. Ở giai đoạn này, việc chậm trễ đăng ký nhãn hiệu có thể khiến doanh nghiệp đánh mất cơ hội chủ động bảo vệ thương hiệu của mình.

Cần lưu ý rằng, đăng ký nhãn hiệu quốc tế không có nghĩa là đăng ký tràn lan hoặc thiếu chiến lược. Việc bảo hộ cần được đặt trong tổng thể kế hoạch kinh doanh, gắn với thị trường mục tiêu, lộ trình mở rộng và mức độ rủi ro có thể chấp nhận. Lựa chọn hình thức đăng ký nào hay đăng ký tại quốc gia nào là bước tiếp theo của một quyết định chiến lược, chứ không phải là điểm khởi đầu mang tính thủ tục đơn thuần.

Kết luận

Từ góc độ thực tiễn, có thể thấy doanh nghiệp hiếm khi đăng ký nhãn hiệu quá sớm, mà thường đăng ký khi đã quá muộn. Năm thời điểm nêu trên chính là những dấu mốc quan trọng mà nếu bỏ lỡ, chi phí khắc phục về sau sẽ lớn hơn rất nhiều so với chi phí đăng ký ban đầu.

Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, vì vậy, không chỉ là một thủ tục pháp lý, mà là một quyết định chiến lược gắn liền với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

Nếu Bạn có nhu cầu về đăng ký xác lập quyền đối với nhãn hiệu hay có bất cứ thắc mắc gì đối với xác lập quyền sở hữu trí tuệ, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được tư vấn miễn phí và cung cấp Dịch vụ tốt nhất qua thông tin sau:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ VÀ TƯ VẤN DỊCH VỤ IP PRO

Địa chỉ:  Tòa A Hoàng Huy Goldenland, Thanh Xuân Trung, Thanh Xuân, Hà Nội

Hotline: 0987858890

Website: ippro.vn

Email: ipprohn@gmail.com